Η γιαγιά και οι Χαιρετισμοί...

Ήτανε Μεγάλη Σαρακοστή. Μα δε θυμάμαι του πότε...Τρίτοι Χαιρετισμοί.

Στο μοναστήρι τους κάναμε αργά τους Χαιρετισμούς. Οι Παρασκευές της Σαρακοστής, όπως και να το κάνεις, είναι οι πιο χαρούμενες μέρες.
Στη μέση του ναού η εικόνα της Παναγιάς με τα κεριά της και τις κεντημένες ποδιές. Και το 'χαμε τυπικό κάθε φορά να βγάζουμε κι άλλη Παναγιά στο προσκυνητάρι να ακούσει τους Χαιρετισμούς.
Τη μια το "'Αξιον εστί" και μετά την Γλυκοφιλούσα και την Παναγία του Πάθους εκείνη την εβδομάδα της Σταυροπροσκύνησης.

Τούτες οι μικρές αλλαγές ομόρφαιναν τη ζωή.

Το Πάσχα ήταν τότε νωρίς και η Σαρακοστή έπεφτε μες στο χειμώνα. Κρύο πολύ. Είχαμε στη λιτή ξυλόσομπα και ο εκκλησιαστικός ο π. Νήφωνας έβαζε κούτσουρα μεγάλα. Ατμόσφαιρα Παπαδιαμαντική.Τώρα τα αναπολώ με γλυκασμό και νοσταλγία.

Τέλειωσε ο κανόνας και ο δεξιός ψάλτης πήρε να λέει αργά το «Τη Υπερμάχω». Και ο παπάς αργά βγήκε από την Ωραία Πύλη με το βιβλίο του και το θυματό να διαβάσει τους Χαιρετισμούς. 

Θύμιασε με σέβας έκανε τις μετάνοιες και πήρε τη θέση του μπροστά στο προσκυνητάρι.
Ησυχία ...

Ξεκινάει ο εφημέριος τους Χαιρετισμούς... και μέσα στη σιγαλιά της ακολουθίας μια φωνή μιας μικροκαμωμένης γιαγιάς ακουγόταν στο βάθος να επαναλαμβάνει τα ίδια λόγια!!!

Οι πιο θερμοί πήραν νωρίς φωτιά. Σσσσσ...
Η φωνή, όμως, δεν σταματούσε. Σα να το βαζε πείσμα μάλιστα να ξεπεράσει τον παπά σε δύναμη. Ακόμα και οι πιο μακρόθυμοι έφτασαν να δυσφορήσουν.

-Μα ποιος μιλά φώναξε κάποιος.Ο μόνος που δεν μίλησε ήτανε ο παπάς.

Τελειώσανε οι Χαιρετισμοί, ξανά «Τη Υπερμάχω» και μετά το «Άσπιλε». Άμα απόλυσε ο παπάς και βγαίναμε από το Καθολικό πήρα παράμερα τη γιαγιά που μας τάραξε με τη φωνή της να τη "συνετίσω".
- Κυρία ξέρετε... τα λόγια του παπά τα διαβάζει μοναχά εκείνος. Πώς να σας το πω.... Είναι τα δικά του.' Εχει άλλους ψαλμούς που τους λέμε όλοι μαζί. Μα η γιαγιά έμοιζε να μην το καταλαβαίνει και μου είπε... την ευχή σας.
- Λέω, για αυτό που έγινε σήμερα. Δεν πρέπει να δημιοργούμε αταξία στην εκκλησία.
Μια νεαρή γυναίκα που τη συνόδευε τη γιαγιά, κάτι της φώναξε δυνατά στο αυτί και το μυστήριο της καλής γιαγιάς λύθηκε.

Η γιαγιά κούνησε συγκαταβατικά το κεφάλι της και έδειξε λυπημένη..
- Συμπάθαμε αδελφέ μου λέει, μα δεν ακούω καθόλου!!! 

Τους λέω τους Χαιρετισμούς και γω αφού δεν μπορώ να τους ακούσω από τον παππούλη. Συμπάθαμε αν σε πίκρανα...

Έμεινα να την κυττώ όμοια μορφή βγαλμένη από συναξάρι.
- Να τους λες γιαγιά, και λέγε και για μένα ένα "Κύριε ελέησον", εμένα που δεν τους ξέρω ούτε από μέσα.

π.Εφραίμ

Η κορύφωση της ανθρώπινης πνευματικής δραστηριότητας εμφανίζεται γύρω στην ηλικία των 70 ετών!

    Ο διευθυντής της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Τζορτζ Ουάσιγκτον υποστηρίζει ότι ο εγκέφαλος ενός ηλικιωμένου είναι πολύ πιο πρακτικός από ό,τι πιστεύεται συνήθως. Σ' αυτή την ηλικία, η αλληλεπίδραση του αριστερού και του δεξιού ημισφαιρίου του εγκεφάλου γίνεται αρμονική, γεγονός που διευρύνει τις δημιουργικές μας δυνατότητες. 

Γι’ αυτό ανάμεσα σε άτομα άνω των 60 ετών μπορείτε να βρείτε πολλές προσωπικότητες που μόλις ξεκίνησαν τις δημιουργικές τους δραστηριότητες. 

 The Brain of an Older Person is More Productive    

    Φυσικά, ο εγκέφαλος δεν είναι πλέον τόσο γρήγορος όσο ήταν στη νεανική ηλικία. Ωστόσο, αποκτά ευελιξία. Επομένως, με την ηλικία, είναι πιο πιθανό να παίρνουμε τις σωστές αποφάσεις και λιγότερο εκτεθειμένοι σε αρνητικά συναισθήματα. 

Η κορύφωση της ανθρώπινης πνευματικής δραστηριότητας εμφανίζεται γύρω στην ηλικία των 70 ετών, όταν ο εγκέφαλος αρχίζει να λειτουργεί με πλήρη ισχύ.

    Με την πάροδο του χρόνου, η ποσότητα της μυελίνης στον εγκέφαλο αυξάνεται, μια ουσία που διευκολύνει την ταχεία διέλευση των σημάτων μεταξύ των νευρώνων. Λόγω αυτού, οι πνευματικές ικανότητες αυξάνονται κατά 300% σε σύγκριση με τον μέσο όρο.

Ενδιαφέρον είναι επίσης το γεγονός ότι μετά από 60 χρόνια ένα άτομο μπορεί να χρησιμοποιεί 2 ημισφαίρια ταυτόχρονα. Αυτό σας επιτρέπει να λύσετε πολύ πιο περίπλοκα προβλήματα.

    Ο καθηγητής Monchi Uri, από το Πανεπιστήμιο του Μόντρεαλ, πιστεύει ότι ο εγκέφαλος των ηλικιωμένων επιλέγει το μονοπάτι που καταναλώνει λιγότερη ενέργεια, εξαλείφει τα περιττά και αφήνει μόνο τις σωστές επιλογές για να λύσει το πρόβλημα. 

    Διεξήχθη μια μελέτη στην οποία συμμετείχαν διαφορετικές ηλικιακές ομάδες. Οι νέοι ήταν πολύ μπερδεμένοι όταν περνούσαν τα τεστ, ενώ όσοι είναι άνω των 60 ετών πήραν τις σωστές αποφάσεις.
    Τώρα, ας δούμε τα χαρακτηριστικά του εγκεφάλου μεταξύ 60 και 80 ετών. 

ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ ΕΝΟΣ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΟΥ

    Οι νευρώνες του εγκεφάλου δεν πεθαίνουν, όπως λένε όλοι γύρω σας. Οι μεταξύ τους σχέσεις απλώς εξαφανίζονται αν δεν ασχοληθεί κανείς με διανοητική εργασία.
Η απόσπαση της προσοχής και η λήθη προκύπτουν λόγω της υπερπληθώρας πληροφοριών. 

Επομένως, δεν χρειάζεται να εστιάσετε όλη σας τη ζωή σε περιττά μικροπράγματα.
    Από την ηλικία των 60 ετών, ένα άτομο όταν παίρνει αποφάσεις δεν χρησιμοποιεί μόνο το ένα ημισφαίριο του εγκεφάλου, όπως οι νέοι, αλλά και τα δύο.

Συμπέρασμα: 

Εάν ένα άτομο ακολουθεί έναν υγιεινό τρόπο ζωής, είναι κινητό, έχει βιώσιμη σωματική δραστηριότητα και είναι πλήρως διανοητικά δραστήριο, οι διανοητικές ικανότητες ΔΕΝ μειώνονται με την ηλικία, απλώς ΑΝΑΠΤΥΞΟΥΝ φτάνοντας στο αποκορύφωμά του στην ηλικία των 80-90 ετών. 

ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ:
1) Μη φοβάσαι τα γηρατειά. 

2) Προσπαθήστε να αναπτυχθείτε πνευματικά. 

3) Μάθετε νέες χειροτεχνίες, κάντε μουσική, μάθετε να παίζετε μουσικά όργανα, ζωγραφίστε εικόνες! Χορός!
4) Ενδιαφέρεστε για τη ζωή, συναντήστε και επικοινωνήστε με φίλους, κάντε σχέδια για το μέλλον, ταξιδέψτε όσο καλύτερα μπορείτε.

5) Μην ξεχνάτε να πηγαίνετε σε μαγαζιά, καφετέριες, παραστάσεις.
6) Μην σιωπάς μόνος σου, είναι καταστροφικό για κανέναν.
7) Να είσαι θετικός, να ζεις πάντα με τη σκέψη: παρακάτω: "όλα τα καλά πράγματα είναι ακόμα μπροστά μου!"

Παρακαλούμε δώστε αυτές τις πληροφορίες στην οικογένεια και τους φίλους σας ηλικίας 60, 70 και 80 ετών, ώστε να είναι περήφανοι για την ηλικία τους. 😉 

πηγή

Μια ζωή αντιμετωπίζοντας αντιξοότητες

Μια ηλικιωμένη κυρία πηγαίνει σε ένα υποκατάστημα τράπεζας για ανάληψη μετρητών.

Δίνει την πιστωτική της κάρτα στον ταμία της τράπεζας και του λέει: 

– Θα ήθελα να κάνω ανάληψη 10 €, παρακαλώ.

Ο ταμίας της απαντά:

– Για αναλήψεις κάτω των 100 €, χρησιμοποιήστε το ΑΤΜ.

– Μπορώ να ξέρω γιατί; ρωτάει η ηλικιωμένη κυρία. Ο ταμίας απαντά επιστρέφοντας την τραπεζική του κάρτα:

– Αυτές είναι οι οδηγίες, κυρία, αν δεν έχετε τίποτα άλλο να ρωτήσετε, υπάρχουν άνθρωποι από πίσω σας που περιμένουν.

Η ηλικιωμένη κυρία μένει σιωπηλή για λίγα δευτερόλεπτα, μετά επιστρέφει την κάρτα στο ταμείο και λέει:

– Βοηθήστε με να κάνω ανάληψη όλων των χρημάτων από τον λογαριασμό μου!

Ο ταμίας ξαφνιάζεται όταν ελέγχει τον λογαριασμό της ηλικιωμένης κυρίας και λέει:

– Έχετε 500.000 € στον λογαριασμό σας και η τράπεζα δεν έχει αυτό το ποσό αυτή τη στιγμή. Μπορείτε να επιστρέψετε αύριο;

Ψυχρά; η ηλικιωμένη κυρία ρωτά:

– Πόσο μπορώ να κάνω ανάληψη επί τόπου;

Της λέει ο ταμίας: - Οποιοδήποτε ποσό μέχρι 3000 ευρώ.

– Λοιπόν, δώσε μου 3000 ευρώ τώρα, είπε η ηλικιωμένη κυρία.

Ο ταμίας θυμωμένος πηγαίνει πίσω στο ντουλάπι, βγάζει πακέτα των 20 και 10 ευρώ και ξοδεύει τα επόμενα 10 λεπτά μετρώντας τα 3.000 ευρώ. Τα δίνει στη ηλικιωμένη κυρία και τη ρωτάει:

– Μπορώ να κάνω κάτι άλλο για σένα σήμερα;

Ήσυχα η ηλικιωμένη βάζει 10 ευρώ στο πορτοφόλι της και λέει:

– Ναι, θέλω να καταθέσω 2.990 € στον λογαριασμό μου παρακαλώ.

Το ηθικό δίδαγμα αυτής της ιστορίας ......

Μην είστε δύσκολοι με τους ηλικιωμένους, πέρασαν μια ζωή μαθαίνοντας πως να αντιμετωπίζουν τις αντιξοότητες..

 

Σαν χάδι.

Δυσφαγία- Δυσκαταποσία στην Τρίτη ηλικία / Dysphagia in the Elderly

Τι είναι η δυσφαγία και ποια τα συμπτώματά της;

Τα δύο πιο συχνά εμφανιζόμενα προβλήματα των ηλικιωμένων είναι η δυσκολία στην κινητικότητα και η δυσκολία μάσησης-κατάποσης ή αλλιώς η «δυσφαγία-δυσκαταποσία». 

Η μικρή διαφορά μεταξύ των δύο είναι ότι στη δυσφαγία ο ασθενής έχει πρόβλημα με τον οισοφάγο ενώ στην δυσκαταποσία στο στόμα ή στο λαιμό. 

Dysphagia in the Elderly

Με λίγα λόγια η χρονοβόρα διαδικασία μάσησης κατά την οποία ο ασθενής καταβάλει μεγάλη προσπάθεια για να ωθήσει την στερεά ή υγρή τροφή από το στόμα προς το στομάχι, ορίζεται ως δυσφαγία. Σε πολλές περιπτώσεις μάλιστα η μάσηση καθίσταται αδύνατη.

Πιθανά συμπτώματα της δυσφαγίας είναι:

• Πόνος κατά τη μάσηση ή και πλήρης αδυναμία μάσησης
• Αίσθηση πως η τροφή έχει κολλήσει στον λαιμό
• Αυξημένη παραγωγή σίελου
• Βράγχος φωνής
• Καούρα, έμεσμα, παλινδρόμηση
• Απρόσμενη μείωση σωματικού βάρους
• Πνιγμός ή βήχας κατά τη μάσηση

Τα ηλικιωμένα άτομα περιορισμένης κινητικότητας δεν έχουν τη δυνατότητα προετοιμασίας του γεύματός τους και έτσι τους παρέχονται γεύματα που τα επιλέγει ο φροντιστής τους με αποτέλεσμα να μη γίνονται πάντοτε δεκτά.

• Πόσο σοβαρό είναι το εμπόδιο της δυσφαγίας-δυσκαταποσίας;
• Πώς η δυσφαγία επηρεάζει τη διατροφή των ηλικιωμένων και γιατί θα πρέπει να αντιμετωπιστεί άμεσα;

    Η δυσφαγία, μπορεί να προέλθει από παθολογικά αίτια, όπως από π.χ. εγκεφαλικό επεισόδιο, νόσο του Parkinson, άνοια, Alzheimer, προβλήματα οδοντοστοιχίας και καρκίνο του στόματος/φάρυγγα/οισοφάγου. 

    Συχνά όμως η δυσφαγία μπορεί να σχετίζεται και με ψυχολογικούς παράγοντες (κατάθλιψη). 

    Η μειωμένη διάθεση που παρατηρείται σε ηλικιωμένους ανθρώπους λόγω κοινωνικής απομόνωσης, πολλές φορές οδηγεί σε μειωμένη όρεξη και άρνηση κατανάλωσης επαρκούς τροφής.
    Επίσης τα φάρμακα που λαμβάνουν μπορεί να αλλοιώσουν αισθήσεις, όπως η γεύση και η όσφρηση, επηρεάζοντας κατά συνέπεια και τη λήψη φαγητού. 

Καλό θα ήταν μόλις το άτομο αντιληφθεί δυσκολία στην μάσηση-κατάποση, να απευθυνθεί άμεσα σε ΩΡΛ για να βρεθεί σε ποιο στάδιο δυσφαγίας βρίσκεται και να του δοθούν οδηγίες για τη σύσταση των γευμάτων του ώστε να αποφευχθούν οι εισροφήσεις, οι λοιμώξεις του αναπνευστικού και η ακούσια απώλεια βάρους.

Τι συνέπειες μπορεί να έχει η δυσφαγία;
    

    Η δυσφαγία είναι μία αρκετά σοβαρή κατάσταση, η οποία, αν δεν αντιμετωπιστεί κατάλληλα μπορεί να οδηγήσει από υποθρεψία, λόγω μειωμένης πρόσληψης τροφής μέχρι και στον θάνατο λόγω απόφραξης των αεραγωγών. 

    Αν δεν μπορεί να θεραπευτεί το πρόβλημα που οδηγεί στην δυσφαγία, ο τρόπος αντιμετώπισής της είναι μέσω της παρασκευής ειδικά σχεδιασμένων τροφίμων, ούτως ώστε να μην υπάρχει ο κίνδυνος αναρρόφησης για το άτομο, αλλά παράλληλα να μπορεί να καλύψει τις ανάγκες του με εύγεστα και ευχάριστα φαγητά.

Πώς αντιμετωπίζεται;
    Η τροποποίηση των φαγητών, έτσι ώστε να γίνουν πιο εύκολα στην μάσηση και στην κατάποση, μπορεί να πραγματοποιηθεί με πολτοποίηση των τροφίμων σε διάφορους βαθμούς ανάλογα με την σοβαρότητα της δυσφαγίας ή με πύκνωση των υγρών, έτσι ώστε να αποφευχθεί πιθανός πνιγμός λόγω αναρρόφησης.
    Επίσης, σε περιπτώσεις μειωμένης γεύσης και οσμής θα ήταν πιο ελκυστικά τα γεύματα αν προσθέταμε μπαχαρικά και σπιτικούς ζωμούς λαχανικών/κρέατος αποφεύγοντας έτσι και την αυξημένη κατανάλωση χλωριούχου νατρίου.

Κατηγορίες δίαιτας ανάλογα το βαθμό δυσφαγίας

1η. Δίαιτα (fork mashable Dysphagia Diet)
(...)
η συνέχεια εδώ

Rainbow Village: 84χρονος σώζει οικισμό από κατεδάφιση... / 84-Year-Old Saves Neighborhood From Bulldozer...

... βάφοντας κάθε δρόμο με χαρούμενα χρώματα

Πριν από 14 χρόνια στην Ταϊβάν, ένας 84χρονος βετεράνος του στρατού ζωγράφισε ένα ολόκληρο χωριό για να μην το γκρεμίσουν. Τώρα, σε ηλικία 98 ετών, ο ζωγράφος είναι ακόμα εκεί, όπως και το χωριό – και έκτοτε έχει γίνει διάσημος ταξιδιωτικός σταθμός.

84-Year-Old Saves Neighborhood From Bulldozer By Painting Every Street With Joyful Colors

Μια σειρά από μικρά παραδοσιακά σπίτια, το Rainbow Village είναι τώρα ένα ξεχωριστό πάρκο όπου ζωγραφισμένα ζώα και ανθρώπινες φιγούρες στέκονται περήφανα σε κάθε πιθανό χρώμα πάνω σε ένα πλέγμα από λεωφόρους ουράνιου τόξου.Όταν ο Huang Yung Fu άρχισε να ζωγραφίζει περιστασιακά τον τοίχο στο εξαιρετικά μονότονο χωριό Caihong Dependents’ Village στην πόλη Taichung, το έκανε για να ανακουφιστεί από την πλήξη. Αλλά όταν έμαθε ότι η πόλη-φάντασμα στην οποία ζούσε με τη σύζυγό του επρόκειτο να ισοπεδωθεί, άρχισε να επιδίδεται σε καλλιτεχνική υπερβολή, καλύπτοντας κάθε πέτρα, υδρορροή και πόρτα με εικόνες και χρώματα.

Τώρα είναι πλέον ένα διεθνώς αναγνωρισμένο τουριστικό αξιοθέατο. 

Ο Huang και η σύζυγός του είναι οι μόνοι κάτοικοι του Rainbow Village, όπου υποδέχονται τους επισκέπτες και ζουν τη ζωή τους. «Το 2010, καθηγητές και φοιτητές από τα πανεπιστήμια Ling Tung και Hungkuang έπεσαν τυχαία πάνω στα έργα αυτά και εντυπωσιάστηκαν από τη χαριτωμένη και εκφραστική φύση τους», γράφει το Υπουργείο Πολιτιστικής Κληρονομιάς.

«Ο φοιτητής Charles Tsai συγκέντρωσε φοιτητές και καθηγητές για να απευθύνουν έκκληση στις αρχές της πόλης Taichung να διατηρήσουν αυτό το απροσδόκητο κομμάτι πολιτιστικής κληρονομιάς, ηγούμενος της εκστρατείας “Save Rainbow Village”. Καθώς η είδηση διαδόθηκε, ο ίδιος ο Huang άρχισε να γίνεται γνωστός ως ο «παππούς Ουράνιο Τόξο».

Η εκστρατεία είχε επιτυχία και η περιοχή διατηρείται στην Taichung ως πάρκο τέχνης. Το Lonely Planet το κατέταξε ως ένα από τα «μυστικά θαύματα του κόσμου» και το Culture Trip το χαρακτήρισε ως το πιο «Instagrammable σημείο» σε ολόκληρη την Ταϊβάν.

Λόγω του κόστους συντήρησης του χωριού, η κυβέρνηση δημιούργησε την Rainbow Cultural and Creative Co. η οποία παράγει την τουριστική υποδομή και βοηθά στην προμήθεια χρωμάτων για την επέκταση και την επισκευή των τοιχογραφιών.

Πηγή

Έτσι πληγώνουμε τους γονείς μας, όταν μεγαλώσουμε

Στην εποχή μας, οι οικογένειες δεν μένουν πια κοντά, όπως παλιότερα, και οι παππούδες δεν έχουν καθημερινή επαφή με τα παιδιά και τα εγγόνια τους. 

Ο σύγχρονος τρόπος ζωής οδήγησε σταδιακά στον παραγκωνισμό της τρίτης ηλικίας και στον αποκλεισμό, κατά κάποιον τρόπο, των γηραιότερων από την καθημερινότητά μας. 

Και, όσο και αν οι γονείς μας μάς λένε ότι θέλουν να είμαστε ανεξάρτητοι και να μην ανησυχούμε για ‘κείνους, δεν παύουν να πληγώνονται και να νιώθουν παραμελημένοι κάθε φορά που:

Δεν είμαστε δίπλα τους, όταν μας χρειάζονται
Οι γονείς μας ήταν πάντα δίπλα μας, φρόντισαν να μη μας λείψει τίποτα και να νιώθουμε πάντα ασφαλείς, όχι μόνο ως παιδιά, αλλά ακόμη και ως ενήλικες. 

Δυστυχώς, η καθημερινότητα και οι δυσκολίες της ζωής μας παρασέρνουν εύκολα, μας παίρνει από κάτω – δεν είμαστε το ίδιο ανθεκτικοί μ’ εκείνους – και ξεχνάμε να τους στηρίξουμε όταν περνούν κι αυτοί τα δικά τους ζόρια.

Τους μιλάμε με λόγια σκληρά
Όσο καλές σχέσεις κι αν έχουμε με τους γονείς μας, δεν είναι δυνατόν να μην έχουμε τις διαφωνίες και τα καυγαδάκια μας, αφού ανήκουμε σε άλλη γενιά και κάνουμε τις επιλογές μας με βάση αυτό που πιστεύουμε εμείς κι όχι εκείνοι. 

Πολλές φορές, όμως, ξεχνάμε ότι θέλουν μόνο το καλό μας, κολλάμε σε πράγματα που θα μπορούσαμε να παραβλέψουμε και ξεστομίζουμε λόγια που τους πληγώνουν, για τα οποία μετανιώνουμε μετά.

Δεν ρωτάμε πώς είναι στην υγεία τους
Οι γονείς μας, όσο κι αν μεγαλώσουν, προσπαθούν να μας προστατέψουν από δυσάρεστα πράγματα, όπως είναι π.χ. ένα πρόβλημα υγείας τους. 

Επιπλέον, ανησυχούν περισσότερο για τα παιδιά και τα εγγόνια τους, γι’ αυτό μας λένε πάντα ότι είναι μια χαρά και πως δεν χρειάζονται τίποτα. 

Αν ρωτήσουμε, βέβαια... Γιατί πολύ συχνά, αμελούμε να τους ρωτήσουμε πώς είναι και να δείξουμε το στοιχειώδες ενδιαφέρον για την κατάστασή τους.

Δεν τους βοηθάμε οικονομικά
Μπορεί οι γονείς μας να δούλεψαν σκληρά σε όλη τους τη ζωή, αλλά κάποιες φορές δεν έρχονται όλα όπως τα υπολογίζεις και οι συντάξεις δεν είναι πάντα αρκετές για να τα βγάλει πέρα ένα ηλικιωμένο ζευγάρι. 

Όταν θυσίασαν τόσα για να μας δώσουν τα εφόδια ώστε να ζήσουμε μια καλή ζωή, το λιγότερο που μπορούμε να κάνουμε για ‘κείνους είναι να τους στηρίξουμε οικονομικά, ακόμη κι αν είναι πολύ περήφανοι για να μας το ζητήσουν οι ίδιοι.

Δεν εμφανιζόμαστε στις οικογενειακές μαζώξεις
Για τους παλιότερους, οι οικογενειακές μαζώξεις είναι ένα κοινωνικό γεγονός, μια ευκαιρία να ξαναδούν συγγενείς που δεν βλέπουν συχνά. 

Ταυτόχρονα, είναι μια ευκαιρία να νιώσουν ότι η οικογένεια είναι δεμένη και αποτελεί εν δυνάμει στήριγμα για όλα τα μέλη της. Όταν είμαστε νεότεροι, συγχωρούν τη δυσθυμία μας κάθε φορά που μαζεύονται τα σόγια. 

Όταν κάνουμε δική μας οικογένεια, όμως, η απουσία μας απ’ το οικογενειακό τραπέζι τους στενοχωρεί βαθιά.

Δεν τους λέμε ένα ευχαριστώ, που και που
Προφανώς, οι γονείς μας δεν στερήθηκαν όσα στερήθηκαν, ούτε μας ανέθρεψαν σωστά και μας έδωσαν την ευκαιρία να ζήσουμε καλύτερα από ‘κείνους, με στόχο να έρθει μια μέρα που θα ακούσουν τις ευχαριστίες μας. 

Παρ’ όλ’ αυτά, είναι πολύ ωραίο, και για εμάς και για ‘κείνους, να εκφράζουμε την ευγνωμοσύνη μας πότε πότε και να αναγνωρίζουμε ανοιχτά τις προσπάθειες και τις θυσίες τους.

Τους κλείνουμε έξω απ’ τη ζωή μας
Είναι γεγονός ότι οι οικογενειακές και οι επαγγελματικές υποχρεώσεις συχνά δεν μας αφήνουν χρόνο και διάθεση για τίποτα. Πόσο μάλλον, για ν’ ακούμε τις παραινέσεις και τις ανησυχίες των γονιών μας κάθε λίγο και λιγάκι. 

Με τον καιρό όμως, το μόνο που καταφέρνουμε είναι να κλείνουμε τους δικούς μας έξω απ’ τη ζωή μας και να μην έχουν πραγματική εικόνα του τι περνάμε και κατά πόσο χρειαζόμαστε ή όχι τη στήριξη και τη βοήθειά τους.

Τους μιλάμε σαν να είναι παιδιά
Στους γονείς μας οφείλουμε να τους τιμούμε πάντα και να τους δείχνουμε τον απαιτούμενο σεβασμό γιατί, πρώτα πρώτα, σ’ αυτούς χρωστάμε όσα έχουμε καταφέρει στη ζωή μας – αυτό που είμαστε. 

Σίγουρα δεν είναι αλάνθαστοι, έχουν όμως μεγαλύτερη εμπειρία και μας αγαπούν πολύ. 

Είναι, λοιπόν, δυσάρεστο να τους αντιμετωπίζουμε σαν να ήταν μικρά παιδιά, να μην τους λαμβάνουμε υπόψη και να προσπαθούμε να καθοδηγήσουμε τη σκέψη τους.

πηγή

Η Τρίτη ηλικία στη διαδρομή του χρόνου στην Ελλάδα

1. Οι γέροντες στην Αρχαία Ελλάδα
Στους αρχαίους `Ελληνες, ο σεβασμός στους γέροντες αποτελούσε την υπέρτατη αξία. Στα Ομηρικά `Επη, οι Γέροντες ήταν πλάι στους πολεμιστές, με τον σοφό Νέστωρα να συμβουλεύει και να καθοδηγεί τις μάχες.  Ο Αχιλλέας, συγκινείται στη θέα του γέροντα Πριάμου, που τον εκλιπαρούσε να του δώσει το πτώμα του Έκτορα  προκειμένου να το θάψει με τις δέουσες τιμές.  Ο Αχιλλέας ακόμη, αποκαλούσε το σοφό διδάσκαλο του Φοίνικα «άττα γεραίε», δηλ. γέροντα, καλέ πατέρα. Στα ιστορικά χρόνια γενικά, οι γέροντες απολάμβαναν την ίδια εκτίμηση, τον σεβασμό, αλλά και τη φροντίδα των νέων και των ωρίμων.

Στην Αρχαία Σπάρτη, μια από τις κύριες υποχρεώσεις του νεαρού Σπαρτιάτη ήταν ο απόλυτος σεβασμός προς τους γέροντες. Σηκωνόταν για να παραχωρήσει τη θέση του και υπολόγιζε τη συμβουλή των ηλικιωμένων τόσο στη δημόσια, όσο και στην ιδιωτική ζωή. Στις μεγάλες εορτές λάμβαναν μέρος τρεις χοροί, ο χορός των γερόντων, ο χορός των ανδρών και ο χορός των παίδων, σύμφωνα με καταγραφή του Πλουτάρχου.
Έτσι, το λόγο άρχιζε πρώτος ο χορός των γερόντων που έψελνε:
“Άμμες ποκ’ ήμες άλκιμοι νεανίαι”,  (Εμείς είμασταν κάποτε ρωμαλέοι νέοι).
Στον παραπάνω λόγο τότε ο χορός των ανδρών απαντούσε:
“Άμμες δε γ’ ειμέν, αι δε λης πείραν λάβε” (Εμείς είμαστε τώρα, αν θέλετε δοκιμάστε).
Στη συνέχεια το λόγο λάμβανε ο χορός των παίδων:   “Άμμες δε γ΄ εσσόμεθα πολλώ κάρρονες” (Εμείς όμως θα γίνουμε καλύτεροι).
Τον ίδιο σεβασμό έτρεφαν για τα γηρατειά και στην Αθήνα, παρά το ότι τα θεωρούσαν συμφορά, επειδή αποστερούσαν το σώμα από την ομορφιά και τη χαρά της ζωής. Οι νέοι είχαν υποχρέωση να φροντίζουν τους γονείς τους («γηροβοσκείν»)  διαφορετικά η πολιτεία τους αφαιρούσε τα πολιτικά τους δικαιώματα, γεγονός ισότιμο της ατιμίας. 

Ο Αθηναϊκός Νόμος παρείχε προστασία στους ηλικιωμένους. Κατά πρώτο λόγο οι γιοι δεν είχαν απλώς ηθική αλλά και νομική υποχρέωση να φροντίζουν και να συντηρούν τους γέρους γονείς τους. Πάντως, πολλές ενδείξεις οδηγούν στο συμπέρασμα ότι στην Αθηναϊκή κοινωνία υπήρχαν και μερικές θλιβερές περιπτώσεις παραμέλησης και εγκατάλειψης γερόντων και οι γέροντες δεν ήταν απόλυτα σεβαστοί, ούτε οι συμβουλές τους γίνονταν πάντοτε σεβαστές.
Συγκεκριμένα, αναφέρεται, ότι, όταν ένας γηραιός Αθηναίος έψαχνε για θέση στο θέατρο του Διονυσίου, οι μόνοι θεατές που σηκώθηκαν να του προσφέρουν τη δική τους, ήταν κάποιοι Σπαρτιάτες πρέσβεις, επίσημοι προσκεκλημένοι των Αθηναίων, που κάθονταν στην πρώτη σειρά. Βλέποντας την ευγενική αυτή χειρονομία το ακροατήριο ξέσπασε σε χειροκροτήματα. Στο σημείο αυτό ένας από τους Σπαρτιάτες γύρισε και είπε στους συντρόφους του: «Αυτοί οι Αθηναίοι είναι σε θέση να εκτιμήσουν τους καλούς τρόπους, αλλά δεν γνωρίζουν να τους εφαρμόσουν».
Στην αρχαιότητα, δεν υπήρχε κάτι ανάλογο με τη σημερινή γεροντολογία που είναι ειδικός κλάδος της ιατρικής. Παρ’ όλα αυτά το έργο του Ιπποκράτη περιλάμβανε διάσπαρτες παρατηρήσεις για τη φυσική κατάσταση των ηλικιωμένων, από τις οποίες φαίνεται το πρώιμο ενδιαφέρον για τη μελέτη της πορείας του γήρατος.

2. Συμμετοχή των γερόντων στα κοινά

2.1 Αρχαίοι Χρόνοι
Στα αρχαία χρόνια, πλάι στους ηγεμόνες παραστεκόταν στην Ελλάδα με δικαιοδοσία συμβουλευτική η Βουλή των Γερόντων, ή Γερουσία. (Γερωσία ή Γερωνία κατά τον ). Ο βασιλιάς των ομηρικών επών, των σκοτεινών αιώνων, συνομιλεί και συναποφασίζει με τους γέροντες για τα δημόσια θέματα.
Η Γερουσία της Σπάρτης,  αντίστοιχη με την Βουλή των Πεντακοσίων της αρχαίας , ήταν ένα σώμα 28 ανδρών, ηλικίας από 60 ετών και πάνω (οπότε και ολοκληρωνόταν η στρατιωτική θητεία), που εκλέγονταν διά βίου από την Απέλλα (Εκκλησία του Δήμου). Μέλη της ήταν ακόμη οι δύο βασιλιάδες, οπότε συνολικά απαρτιζόταν από 30 άτομα.  Κύριο κριτήριο επιλογής τους ήταν η στρατιωτική τους αρετή. Στη Σπάρτη και σε πολλές δωρικές πόλεις η Γερουσία ήταν ανώτερο πολιτικό σώμα, που ασκούσε καθήκοντα βουλευτικά και δικαστικά.
Πιο συγκεκριμένα: Η Γερουσία έπαιζε σημαντικό ρόλο στην πολιτική ζωή του κράτους, έχοντας την εξουσία να προετοιμάζει τους νόμους προς ψήφιση, καθώς και τη νομοθετική πρωτοβουλία. Ακόμη, τα μέλη της μπορούσαν να ασκήσουν βέτο στις αποφάσεις της Απέλλας.  Σε γενικές γραμμές ήταν Σώμα υπεύθυνο για την εσωτερική πολιτική και δεν ελεγχόταν από κανέναν, για τις αποφάσεις του. Αποτελούσε ακόμη την ανώτατη δικαστική αρχή που δίκαζε τις ποινικές υποθέσεις, και είχε τη δυνατότητα να επιβάλλει τη θανατική ποινή, ή την απώλεια των πολιτικών δικαιωμάτων του ατόμου. Σε συνδυασμό με τους Εφόρους, τα μέλη της Γερουσίας μπορούσαν ακόμη και να ασκήσουν κριτική στους βασιλείς!
Ανάλογη με την Γερουσία της Σπάρτης ήταν και η Γερουσία ή Γερωνία των δωρικών πόλεων της  Μινωικής , που την αποτελούσαν 20-30 μέλη, και τον θεσμό της οποία, μιμήθηκε η Σπάρτη.
Γερουσίες επίσης καλούνταν κατά την  τα πολιτικά Σώματα των αριστοκρατικών πόλεων-κρατών του ελλαδικού χώρου και των παραλίων της  () μέχρι και τους ρωμαϊκούς χρόνους.
Η Γερουσία σήμερα, είναι ένα νομοθετικό σώμα που υφίσταται σε πολλές σύγχρονες Δημοκρατίες, κοινοβουλευτικές (Ιταλία) και προεδρικές (ΗΠΑ, Γαλλία). Λέγεται και Άνω Βουλή, σε αντιδιαστολή με την Κάτω Βουλή, που είναι το βασικό και κυρίαρχο νομοθετικό σώμα. Στην Ελλάδα θεσμοθετήθηκε δύο φορές, αλλά δεν ευτύχησε στη λειτουργία της, παρότι έλκει την καταγωγή και την ονομασία της από την Αρχαία Ελλάδα. Ο διορισμός γερουσιαστή προϋπέθετε την ιδιότητα του έλληνα πολίτη, πλήρη πολιτικά και αστικά δικαιώματα και ηλικία τουλάχιστον 40 ετών Εγκαταλείφθηκε οριστικά το 1935.

2.2 Νεότεροι χρόνοι
Μια μίμηση της αρχαίας Γερουσίας αποτελεί η «Γεροντική» της Μάνης που άρχισε με την πτώση της Πελοποννήσου στους Τούρκους το 1461 και τελείωσε το 1912, με τη διαφορά ότι περιελάμβανε μόνο άντρες ηλικίας 40-50 ετών.  Αλλά, γενικά, στην περίοδο της Τουρκοκρατίας, η λέξη «γέροντας» ήταν ισοδύναμη της λέξης «σεβάσμιος». Επεκράτησε δε από τότε –και διατηρείται μέχρι σήμερα- το προσωνύμιο «Γέροντας» στους κληρικούς, σε ένδειξη σεβασμού.
Την ίδια περίοδο –και κυρίως μετά την πτώση της Κωνσταντινούπολης το 1453- στους πληθυσμούς των Σαρακατσαναίων, τον πρώτο λόγο είχαν οι γέροντες, την δε δικαστική εξουσία ασκούσε συμβούλιο γερόντων στα πλαίσια του «συναφικού δικαστηρίου», οι οποίοι αφού άκουγαν τον κατηγορούμενο και τον αδικημένο, έβγαζαν την απόφαση.   Οι ποινές μπορεί να ήταν ιδιαίτερα αυστηρές, ανάλογα με το είδος της αδικίας. Ο θεσμός των συναφικών δικαστηρίων παρέμεινε σε ισχύ, έως το 1950 στην Ανατολική Μακεδονία και Θράκη.                                                .
Τον 9ο αιώνα που η Κρήτη κατακτήθηκε από τους Σαρακηνούς πειρατές, οι Σφακιανοί αρνήθηκαν να δηλώσουν υποταγή και δημιούργησαν αυτόνομη κοινότητα με δική της γερουσία (οι γέροντες κυβερνούσαν σαν πιο σοφοί).  Γενικότερα, στα χωριά της πατρίδας μας οι γέροι δεν ήταν παθητικοί. Ήταν πάντα μπροστά είτε στο χορό και το γλέντι είτε στον πόλεμο. Στα  χωριά της Κρήτης, δεν έλειπαν οι γέροντες από τον κάθε ξεσηκωμό. Οι δε γεροντότεροι έσερναν τον χορό στις γιορτές.
Είναι δε γνωστός ο ρόλος του «πρωτόγερου» στα χωριά των Σφακίων αλλά και αλλού, του πλέον ηλικιωμένου γέροντα δηλαδή, του οποίου η γνώμη ήταν καταλυτική σε δύσκολες περιπτώσεις (βεντέτες, ζωοκλοπές), αλλά και σε θέματα τη καθημερινότητας.

2.3. Σήμερα
Το 1990 ο ΟΗΕ ανακήρυξε την 1η Οκτωβρίου ως την Παγκόσμια Ημέρα των Ηλικιωμένων και ένα χρόνο αργότερα όρισε πέντε βασικές αρχές για τους ηλικιωμένους, οι οποίες στοχεύουν στο να διασφαλίσουν ότι θα δοθεί προτεραιότητα στην τρίτη ηλικία από όλες τις κυβερνήσεις του κόσμου. Αυτές οι αρχές είναι η ανεξαρτησία, η ενεργός συμμετοχή των ηλικιωμένων στα κοινά, η δυνατότητα εκπλήρωσης των προσωπικών στόχων, η φροντίδα και η αξιοπρέπεια.
Ο πολιτισμός μιας κοινωνίας κρίνεται και από τη στάση της έναντι της τρίτης ηλικίας. Η τρίτη ηλικία είναι μια φυσική κατάσταση της ζωής και οι παλαιότερες κοινωνίες γνώριζαν να τιμούν την πείρα, την ψυχραιμία και την οξυδέρκεια των πρεσβύτερων.
Έτσι, σήμερα οι άνθρωποι της τρίτης ηλικίας με την καθημερινή δράση τους, τη ζωτικότητά τους και την ενεργό συμμετοχή στα κοινωνικά, πνευματικά, πολιτικά και πολιτιστικά δρώμενα της εποχής μας, αποδεικνύουν ότι είναι μάχιμοι της ζωής και δημιουργικοί. Κοιτάζοντας τις φωτογραφίες των παππούδων και των γιαγιάδων τους, διαπιστώνουν ότι διατηρούνται σε καλύτερη φυσική κατάσταση και νιώθουν αρκετά νέοι. Διαπιστώνουν ότι η τρίτη ηλικία δε σημαίνει υποχρεωτικά αρρώστιες και γήρανση, αλλά μια ακόμη περίοδο δημιουργίας και ανάπτυξης. Μια περίοδο με πολλές και αληθινές χαρές, φτάνει μονάχα να καταλάβουν ότι: Το σεβασμό τον εμπνέεις και δεν τον επιβάλλεις. Το μόνο που εξουσιάζεις και μπορείς να αλλάξεις είναι ο εαυτός σου, κανένας άλλος. Να αντιλαμβάνεσαι τις πρωτοτυπίες και τα ενδιαφέροντα των νέων. Να αποδέχεσαι τη συνυπευθυνότητά σου για το καλό και κυρίως για το κακό. Το χθες χάθηκε. Το αύριο είναι αβέβαιο. Το σήμερα υπάρχει και σου ανήκει. Γι’ αυτό αξιοποίησε το. Και να αποδεχτούν το βιολογικό μαρασμό και τις βιοσωματικές αλλαγές, να συμφιλιώνονται με το παρελθόν και την αναπόφευκτη φθορά του ανθρώπου και να ζουν με την ιδέα των ιατρικών εξετάσεων και να συμβιβάζονται με τα προβλήματα της υγείας και της ηλικίας τους.
Τέλος, ο κύκλος της ζωής ξεκινά από την παιδική ηλικία και καταλήγει πάλι σε αυτή με τον ερχομό των γερατειών. Η τρίτη ηλικία χρειάζεται άνεση και φροντίδα και έχει μια τεράστια ανάγκη να ανήκει και να προσφέρει έστω και στο ελάχιστο στην οικογένεια. Η Τρίτη ηλικία χρειάζεται ασφάλεια και αγάπη!  Κυρίως, αγάπη!

* Γεωπόνος-Συγγραφέας Μέλος της «Λογοτεχνικής Παρέας Χανίων»

haniotika-nea.gr